farq.uz
Ўзбекистонда кредитлар

Кредит калькулятори ва шартлар таҳлили

Тўлов ва ортиқча тўловни ҳисобланг, аннуитет ва дифференциал жадвални солиштиринг, фоиз ставкаси нимадан ташкил топишини тушунинг.

Кредит турлари

Истеъмол кредити

Гаровсиз, ҳар қандай мақсад учун пул. Қарор тез, суммалар ўртача, ставка гаровли маҳсулотлардан юқори — банкда даромадингиз ва кредит тарихингиздан бошқа таъминот йўқ.

Микроқарз

Микромолия ташкилотидан қисқа муддатга кичик сумма. Талаблар кам, тезлик юқори, йиллик ҳисобда ставка банк ставкасидан сезиларли юқори. Фарқ айниқса қисқа муддатларда катта.

Автокредит

Автомобилнинг ўзи гаровга қўйиладиган мақсадли кредит. Ставка истеъмол кредитидан паст, чунки банкда таъминот бор, лекин машина тўлиқ тўлангунга қадар гаровда қолади ва суғурта одатда мажбурий.

Кредит карта

Имтиёзли даври бўлган тикланувчи лимит. Имтиёзли даврда ёпсангиз — фоиз йўқ; ёпмасангиз — ставка одатдаги кредитдан юқори бўлади ва амалиёт кунидан ҳисобланади.

Ипотека кредити

Кўчмас мулк гаровидаги узоқ муддатли кредит. Ставка барча турлар ичида энг паст, лекин муддат йиллар билан ўлчанади ва айнан шу муддат ҳисобига ортиқча тўлов мутлақ суммада энг катта бўлади.

Ставка нимадан ташкил топади

Асосини кредитор учун пулнинг қиймати белгилайди: Марказий банк ставкаси ва омонатлар бўйича ставкалар. Бу асосдан паст ставкада кредит ҳеч қандай шароитда берилмайди.

Кейин риск учун устама келади. Унга тасдиқланган даромад, кредит тарихи, гаров ёки кафил борлиги ва муддат таъсир қилади. Бошқа шартлар тенг бўлганда гаровли маҳсулот деярли ҳар доим гаровсизидан арзон.

Ва ниҳоят — реклама ставкасида йўқ нарсалар. Бериш комиссиялари, мажбурий суғурта ва шартномага боғлиқ тўловлар ҳақиқий қийматни оширади. Маҳсулотларни баннер рақами бўйича эмас, кредитнинг тўлиқ қиймати бўйича солиштириш керак.

Таҳлиллар

Кредит олиш: банк нимага қарайди ва сиз нимага қарашингиз керак

Кредитор қандай талаблар қўяди, қарор нимадан ташкил топади ва нега тасдиқланган ставка рекламадагидан фарқ қилади.

Микроқарзми ёки банк кредити: қайси бири арзон ва қачон

Микромолия маҳсулоти банк маҳсулотидан нимаси билан фарқ қилади, нега йиллик ставкаси юқори ва қайси ҳолларда у барибир ўзини оқлайди.

Кўп сўраладиган саволлар

Аннуитет жадвали дифференциалдан нимаси билан фарқ қилади?

Аннуитетда тўлов бутун муддат давомида бир хил, лекин дастлабки тўловларнинг деярли ҳаммаси фоизга кетади ва қарз секин камаяди. Дифференциал жадвалда асосий қарз тенг улушларда ёпилади, фоиз қолдиққа ҳисобланади, шунинг учун тўловлар юқорироқ бошланиб, аста-секин камаяди. Дифференциал жадвалда умумий ортиқча тўлов ҳар доим камроқ.

Нега шартномадаги ставка рекламадагидан юқори?

Рекламадаги рақам — номинал ставка, фақат фоиз. Шартномада яна комиссиялар, мажбурий суғурта ва бошқа тўловлар бор; улар биргаликда кредитнинг тўлиқ қийматини беради ва у деярли ҳар доим номинал ставкадан юқори. Маҳсулотларни айнан шу кўрсаткич бўйича солиштириш керак.

Кредитни муддатидан олдин ёпиш фойдалими?

Ҳа, агар фоиз қарз қолдиғига ҳисобланса — аннуитет ҳам, дифференциал жадвал ҳам шундай ишлайди. Қолдиқ қанчалик эрта камайтирилса, кейинчалик шунчалик кам фоиз ҳисобланади. Муддатидан олдин тўлаш қолдиқ ҳали катта бўлган биринчи ярмида энг кўп тежайди.

Қайси бири арзон — микроқарзми ёки банк кредити?

Йиллик ҳисобда банк кредити деярли ҳар доим арзонроқ. Микроқарз нархда эмас, тезлик ва юмшоқ талабларда ютади. Қисқа муддатда мутлақ суммадаги фарқ катта бўлмаслиги мумкин, лекин муддат қанчалик узоқ бўлса, микромолия маҳсулоти шунчалик қимматга тушади.

Ҳисоб-китоблар маълумот учун ва кредит таклифи эмас. Якуний шартларни кредитор белгилайди.