O'zbekistonda omonatlar

Omonatni qanday tanlash va foizni yo'qotmaslik kerak

Reklamadagi stavka hali daromad emas. Natijani shartnomaning to'rt bandi hal qiladi: muddat, kapitalizatsiya, muddatidan oldin yopish sharti va kirish chegarasi. Ularni 14 bankning 68 ta amaldagi sharti misolida ko'rib chiqamiz.

bank taqqoslanmoqda

amaldagi omonat sharti

bir yillik muddat ichidagi tarqoqlik

12–19%

so'm — bitta bankda bitta omonatchi uchun davlat kafolati

200mln

Stavkalarni faqat bir xil muddat ichida taqqoslash mumkin

Bozordagi eng chekka qiymatlar — yillik 6 % va 20 %, lekin bu ikki omonat o'rtasidagi tanlov emas. 6 % — uch oylik omonatda, 20 % — ikki yillikda. Ularni bir-biriga solishtirish ma'nosiz: muddat qancha uzoq bo'lsa, bank rejalashtira oladigan pul uchun shuncha ko'p to'laydi.

Shuning uchun birinchi qadam — summaga tegmaydigan muddatni aniqlash. Va faqat shundan keyin shu muddat ichida qaysi stavka yaxshiroq ekanini ko'rish. Aynan bitta muddat ichidagi farq sizning taqqoslashdan yutug'ingiz: bir yillik muddatda bu 7 foiz punkti, ya'ni har o'n millionga yiliga 700 000 so'm.

So'mdagi omonatlar bo'yicha stavkalar — muddat kesimida

Muddat	Banklar	Eng past	Mediana	Eng yuqori
6 oygacha	4	6,0 %	12,5 %	14,0 %
7–12 oy	9	12,0 %	14,0 %	19,0 %
13–18 oy	6	14,0 %	17,0 %	19,0 %
19 oydan yuqori	6	14,0 %	17,0 %	20,0 %

farq.uz ma'lumotlari, 2026-yil 17-avgust: 14 bank bo'yicha so'mdagi 39 ta amaldagi shart. Stavkalar o'zgaradi — dolzarbini omonatlar vitrinasida ko'ring.

Natijani hal qiladigan olti band

Kapitalizatsiya

Banklar saytlaridan yig'ilgan 68 ta shartdan kapitalizatsiya aynan bittasida e'lon qilingan. Standart holat — foizlar omonat tanasiga qo'shilmaydi: «yillik 19 %» va «oylik kapitalizatsiya bilan 19 %» chiqishda boshqa-boshqa pul. To'g'ridan-to'g'ri so'rang.

Muddatidan oldin yopish

Muddatidan oldin yopilganda qo'llanadigan stavkani 14 bankdan atigi ikkitasi e'lon qiladi. Infinbank to'langan foizlarni 18 % o'rniga 16,2 % bo'yicha qayta hisoblaydi, Garant bank — 18 % o'rniga 14 % bo'yicha. Qolganlarida bu band faqat shartnomada, va uni imzolashdan oldin o'qish kerak.

To'ldirish

Qo'shimcha badal 68 shartdan 23 tasida mumkin. Ko'pincha oyna cheklangan — masalan, muddatning birinchi 12 oyi yoki badalning eng kam summasi bilan. Har oy pul qo'shishni rejalashtirsangiz, bu band stavkadan muhimroq.

Qisman yechib olish

Omonatni yopmasdan summaning bir qismini olish 68 shartdan 9 tasida mumkin. Bu kamdan-kam uchraydi va aynan shuni muddatidan oldin yopish bilan chalkashtirishadi: bunday bandsiz pulning bir qismini umuman yechib bo'lmaydi — faqat omonatni butunlay yopish mumkin.

Kirish chegarasi

Eng kam summani 68 shartdan 30 tasi ko'rsatadi, farq esa katta: 5 000 so'mdan 10 millionga qadar. Eng yuqori stavkalardan ikkitasi faqat 10 mln so'mdan boshlab ochiladi — ya'ni jadvaldagi eng yaxshi stavka siz uchun bo'lmasligi mumkin.

Onlayn yoki bo'lim

To'qqizta shart faqat bank ilovasida rasmiylashtiriladi. Ba'zan onlayn stavka yuqoriroq, ba'zan bir xil: NBU'ning «Vozmojno vse» omonatida ilovada ham, bo'limda ham 15 %. Har doim tekshirgan ma'qul — bir punktlik farq muntazam uchraydi.

Davlat bitta bankda bitta omonatchiga 200 mln so'mni kafolatlaydi

2025-yil 18-fevraldagi qonun 2009-yildan amal qilgan yuz foizlik kafolat o'rniga 200 mln so'mlik qat'iy chegara belgiladi — bu summa omonatchilarning 97 % ini to'liq qoplaydi. Kafolat faqat litsenziya bekor qilinib, bank tugatilganda ishlaydi; qolgan barcha holatlarda bank shartnomani o'zi bajarishda davom etadi. Valyutadagi omonatlar kafolat hodisasi sanasidagi Markaziy bank kursi bo'yicha so'mda qoplanadi. To'lov muddati 2026-yil 1-yanvardan — 15 ish kuni, 2027-yil 1-yanvardan — 7 ish kuni. Bitta bankda 200 mln so'mdan ko'p saqlash mumkin, lekin oshgan qismi himoyalanmaydi; summa har bir bank bo'yicha alohida hisoblanadi.

Foizlarga soliq: bugun u yo'q

Jismoniy shaxsning bank omonati bo'yicha foizli daromadi soliqdan ozod — bu mamlakatda to'liq ozod qilingan yagona passiv daromad turi bo'lib, 1998-yildan beri amalda. Omonat daromadini hisoblaganda undan hech narsa ayirish kerak emas.

2026-yil avgustida Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Fiskal tahlil instituti bunday daromadni 5 % stavka bilan soliqqa tortishni taklif qildi va yiliga 1,4 trln so'm tushum bo'lishini baholadi. Taklif tahliliy bosqichda qoldi: qonun loyihasi kiritilmadi, Markaziy bank esa 2026-yil 30-iyulda rasmiy tashabbus kelmaganini alohida ma'lum qildi. «Gazeta.uz» so'ragan iqtisodchilar qarama-qarshi ta'sirni ko'rsatadi — soliq inflyatsiyaga tuzatishsiz nominal daromaddan olinardi va pulni valyuta, oltin hamda ko'chmas mulkka surib yuborishi mumkin edi.

Amalda bu shuni anglatadi: bugun daromad soliqsiz hisoblanadi, lekin ikki-uch yillik omonat ochayotgan bo'lsangiz, bu bandni yodda tuting. Manbalar: Markaziy bank, Spot orqali, «Gazeta.uz».

Bosqichma-bosqich tanlov

Muddatni aniqlang

Pulga aniq tegmaydigan muddatni oling va keyin faqat shu muddatdagi takliflarga qarang. Har xil muddatdagi omonatlarni taqqoslash hech narsa ko'rsatmaydi.

Kirish chegarasi bo'yicha saralang

Eng kam summani tekshiring: yuqori stavkalarning bir qismi 10 mln so'mdan boshlanadi. Siz uchun ochiq bo'lmagan taklif taqqoslashda qatnashmasligi kerak.

Muddatidan oldin yopish bandini o'qing

Bu — stavkadagi butun farqni nolga chiqara oladigan yagona band. Pulni muddatidan oldin olsangiz, foizlar qaysi stavkada qayta hisoblanishini so'rang.

Kapitalizatsiya va to'lovlarni aniqlang

Foizlar har oy kartaga, muddat oxirida yoki omonatga qo'shilib borishi — bir xil stavkada uchta boshqa natija. Standart holatda kapitalizatsiya yo'q.

Stavkani emas, natijani taqqoslang

Barcha shartlarni hisobga olib, muddat oxiridagi summani hisoblang va shundan keyin tanlang. Bir yillik muddat ichidagi 7 punktlik farq — har o'n millionga 700 000 so'm.

Kafolat chegarasini tekshiring

Summa 200 mln so'mga yaqin bo'lsa, uni turli banklarga taqsimlang: chegara har bir bank uchun alohida hisoblanadi.

Ko'p beriladigan savollar

Foizlar har oy to'langani yaxshimi yoki muddat oxiridami?

Stavka bir xil bo'lganda kapitalizatsiyali variant foydaliroq, ya'ni foizlar omonat tanasiga qo'shilib, o'zi ham daromad keltirganda. Har oylik to'lov qulayroq, lekin olingan pulni sarflasangiz, yakuniy natija kamroq bo'ladi. Biz yig'gan shartlarda kapitalizatsiya kam uchraydi, shuning uchun uning borligini alohida aniqlash kerak.

Pulni muddatidan oldin olsam nima bo'ladi?

Bank hisoblangan foizlarni pasaytirilgan stavkada qayta hisoblaydi — odatda talab qilib olinguncha omonat stavkasida. Aniq raqamni o'n to'rt bankdan atigi ikkitasi e'lon qiladi: Infinbank 18 % o'rniga 16,2 % bo'yicha, Garant bank 18 % o'rniga 14 % bo'yicha qayta hisoblaydi. Qolganlarida bu shart faqat shartnomada, va o'qish kerak bo'lgan birinchi band aynan shu.

Davlat omonat bo'yicha qancha summani kafolatlaydi?

2025-yil 18-fevraldagi qonunga ko'ra bitta bankda bitta omonatchiga 200 mln so'mgacha. Kafolat litsenziya bekor qilinib, bank tugatilganda ishlaydi; valyutadagi omonatlar kafolat hodisasi sanasidagi Markaziy bank kursi bo'yicha so'mda qoplanadi. Summa kattaroq bo'lsa, uni bir necha bankka taqsimlash mantiqli: chegara har biri uchun alohida hisoblanadi.

Omonat foizlaridan soliq to'lash kerakmi?

Yo'q. Jismoniy shaxslarning omonat bo'yicha foizli daromadi 1998-yildan soliqdan ozod. 5 % stavka joriy etish taklifi 2026-yil avgustida muhokama qilindi, lekin tahliliy bosqichda qoldi: qonun loyihasi kiritilmadi, Markaziy bank rasmiy tashabbus bo'lmaganini tasdiqladi.

Valyutadagi omonat so'mdagidan foydaliroqmi?

Ularni to'g'ridan-to'g'ri taqqoslab bo'lmaydi. So'mdagi omonatlar yillik 12–20 %, dollardagilari 1–8,5 % bo'yicha ketadi, stavkadagi farqni esa kurs harakati qoplaydi yoki qoplamaydi. Bu hisob-kitob emas, kursga tikish: biz investitsion tavsiya bermaymiz va bu pulni qaysi valyutada sarflashni rejalashtirganingizdan kelib chiqishni maslahat beramiz.

Omonatni onlayn ochish mumkinmi?

Ha, biz yig'gan shartlardan to'qqiztasi faqat bank ilovasida rasmiylashtiriladi va bir qism banklar onlayn rasmiylashtirishga yuqoriroq stavka beradi. Lekin har doim emas: NBU'ning «Vozmojno vse» omonatida stavka bir xil — ilovada ham, bo'limda ham 15 %. Rasmiylashtirishdan oldin ikkala raqamni ham tekshiring.

14 bankning omonat stavkalarini taqqoslang

Vitrina bank tariflari bilan birga yangilanadi: muddat, stavka, eng kam summa va to'ldirish shartlari — bitta jadvalda.

Omonatlarni ko'rish O'zbekiston banklari

Davomini o'qing

Omonatlar: bir xil pulga 12 % yoki 19 %

Amaldagi stavkalarning muddat va banklar kesimidagi tahlili — 7 punktlik farq qayerdan chiqadi.

Ipoteka kalkulyatori

Boshlang'ich badalga jamg'arayotgan bo'lsangiz: to'lov, ortiqcha to'lov va uy-joyning to'liq narxi.

Bank kartalari

28 bankning 244 kartasi: xizmat haqi, keshbek va shartlar — pulni saqlash va sarflashni bitta bankda jamlash uchun.

Sahifa ma'lumot xarakteriga ega, oferta yoki investitsion tavsiya emas. Omonat shartlarini bank belgilaydi; matndagi raqamlar — banklar saytlaridan yig'ilgan amaldagi takliflar bo'yicha farq.uz ma'lumotlarining 2026-yil 17-avgustdagi kesimi.

O'zbekistonda omonatni qanday tanlash kerak