O'zbekistonda omonatlar 2026: stavkalar, 200 mln kafolat va tanlov

Vitrinadagi stavka — hali daromad emas. Xuddi shu «yillik 24 %» raqami bank foizlarni kartangizga to'laydimi yoki omonatga qo'shib boradimi — shunga qarab boshqa-boshqa pulga aylanadi. Bank litsenziyasini yo'qotsa davlat qaytaradigan summa esa 2025-yil 19-fevraldan boshlab bir bankdagi bir omonatchi uchun 200 million so'm bilan cheklangan — bungacha kafolat to'liq edi.

Quyida omonatni qanday o'qish kerakligi: nominal stavka va samarali stavka, kafolat qayerda tugaydi va undan ortiq pul bilan nima qilish kerak, muddatidan oldin yopilganda foizlar nima bo'ladi, soliqni kim to'laydi, qaysi summadan boshlab qabul qilishadi va onlayn omonat filialdagi omonatdan nimasi bilan farq qiladi. Oxirida — amaldagi takliflar, qaysi biri yangi mablag' bilan ochilishi, qaysi biri faqat mavjud omonatni qayta rasmiylashtirish orqali ochilishi belgilangan holda.

Shartnomada nominal stavka turadi — bank omonat summasiga hisoblaydigan yillik foiz. Aslida qancha pul olishingizni esa u emas, foizlarni to'lash usuli hal qiladi.

Ikki variant bor. To'lovda bank har oy (yoki har kuni) foizlarni kartaga o'tkazadi — omonat shu davr mobaynida o'sha miqdorda qoladi va foizlar undan hisoblanadi. Kapitallashuvda foizlar omonatga qo'shiladi va keyingi oy hisoblash allaqachon ko'paygan summaga boradi. Stavka bitta, pul boshqa. Natijada chiqadigan yillik foiz samarali stavka deb ataladi.

Amaliy tafsilot: yillik 20 % stavkali ikkala so'mlik omonatda ham foizlar aynan to'lanadi, kapitallashmaydi. Anorbank «MILLIY HAR KUNLIK»da ularni har kuni Mastercard Milliy kartasiga hisoblaydi, Garant bank «Kunlik» onlayn omonatida — ham har kuni. Bunday omonatning samarali stavkasi, siz to'lovlarni o'zingiz aylanmaga qaytarmaguningizcha, nominal stavkaga teng.

Bundan solishtirish qoidasi kelib chiqadi: ikki taklif faqat uchta narsa mos kelsa solishtiriladi — muddat, foizlarni to'lash usuli va valyuta. Uch oyga 24 % va ikki yilga 18 % turli savollarga javob beradi.

2025-yil 19-fevraldan boshlab o'zbek banklaridagi omonatlarni davlat to'liq emas, shiftgacha kafolatlaydi. «Banklardagi omonatlarni himoya qilish kafolatlari to'g'risida»gi qonun (O'RQ-1031, 2025-yil 18-fevral) bir bankdagi bir omonatchiga 200 million so'mgacha tovon belgiladi: qoldiq shu summadan kam yoki unga teng bo'lsa — hammasi qaytariladi, ko'p bo'lsa — 200 million qaytariladi. Limit shu bankdagi barcha omonatlaringiz bo'yicha birgalikda, valyutadan qat'i nazar hisoblanadi va hisoblangan, ammo to'lanmagan foizlarni ham o'z ichiga oladi. Kafolat faqat jismoniy shaxslarga emas, yakka tartibdagi tadbirkorlar va yuridik shaxslarga ham tegishli. To'lovni Omonatlarni kafolatlash agentligi (fgd.uz, +998 555 500 500) amalga oshiradi.

Bitta istisnoni esda tutish kerak: 2025-yil 19-fevralgacha joylashtirilgan omonatlar summadan qat'i nazar hamon to'liq kafolatlangan — lekin faqat siz ularni limitdan ortiq ko'paytirmaguningizcha va shu sanadan keyin muddatini uzaytirmaguningizcha. Amaliy xulosa oddiy: bitta bankda 200 million so'mdan ko'p saqlash — farqni davlat kafolatisiz saqlash demakdir; limitdan ortiq summani turli banklarga bo'lib qo'ygan ma'qul.

Muddatli omonat — pulga muddat oxirigacha tegmaslik va'dasi. Uni buzsangiz, bank allaqachon hisoblangan foizlarni pasaytirilgan stavka bo'yicha qayta hisoblaydi va farqni siz yo'qotasiz. Qayta hisoblash stavkasini bank shartnomada ko'rsatadi — bu imzolashdan oldin o'qiladigan band.

Misol. O'n million yillik 19 % ostida yotibdi, omonat oltinchi oyda yopiladi. Shartnoma stavkasi bo'yicha yarim yilda 950 000 so'm yig'ilgan bo'lardi, lekin qayta hisoblash 16 % bo'yicha ketadi — 800 000 qoladi. Pulni ertaroq olish qarori 150 000 so'mga tushdi, bu esa yumshoq variant: shartnomada talab qilib olinguncha stavkasi turgan joyda daromadning deyarli hammasi yo'qoladi.

Alohida qisman yechishga qarang — u xuddi shu masalani shartnomani bekor qilmasdan hal qiladi. Anorbank'ning «MILLIY HAR KUNLIK»ida pulning bir qismini yechib, hisobda 1 000 000 so'mdan qoldirish mumkin va omonat ishlashda davom etadi.

O'zbekiston soliq rezidentlari bank omonati foizidan soliq to'lamaydi — na o'zlari, na bank orqali. Shartnomadagi stavka — qo'lga tegadigan stavkaning o'zi.

Istisno — norezidentlar: ularning omonat bo'yicha foizli daromadidan bank soliq agenti sifatida 10 % ushlab qoladi (O'zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi, 366 va 382-moddalar). Rezidentlik fuqarolik bilan emas, mamlakatda haqiqatda bo'lgan muddat bilan aniqlanadi, shuning uchun «men rezidentmanmi» degan savolni foizlar to'lanadigan paytda emas, omonat ochishdan oldin yopgan ma'qul.

Kirish chegarasi — muddatdan keyingi ikkinchi filtr va u ko'ringanidan kuchliroq ajratadi. Garant bank'ning ikki omonati orasida talab qilinadigan summa yuz karra farq qiladi: «Kunlik» onlayn omonati 10 000 so'mdan ochiladi va 555 kunga yillik 20 % to'laydi, 18 % ostidagi «Orzu sari» esa 10 000 000 so'mdan talab qiladi. Bu yerda yuqoriroq stavka chegarasi pastroq mahsulotda — har doim ham bunday bo'lavermaydi, lekin tekshirib ko'rishga arziydi.

Valyuta omonatlari ko'proq talab qiladi: Garant bank'ning dollardagi «Bingo»sida yillik 8 % 13 oyga 5 000 dollardan boshlab mavjud.

Chegarani mavhumlik bilan emas, omonat tufayli keyinga surayotgan xaridingiz bilan solishtirgan foydali: LG F2V7FR2P kir yuvish mashinasi va chegarasi yuqori omonatga kirish — taxminan bir xil pul.

Стиральная машина LG F2V7FR2P 9 кг

dan 8 516 0002 taklif

narxlarni solishtirish →

Ko'p banklar bitta omonatni ikki versiyada ushlab turadi. Ipak Yuli Bank'da bu «Oddiy-18» (filial) va «Qadam-18» (onlayn) — ikkalasi ham 24 oyga yillik 18 % ostida. Trastbank'da — «Zamin» va «Onlayn-Zamin», ikkalasi ham 18 oyga 16 % ostida. Juftlikdagi stavka bir xil, faqat rasmiylashtirish usuli farq qiladi.

Faqat onlayn mavjud omonatlar esa o'zini boshqacha tutadi: Anorbank «MILLIY HAR KUNLIK» va Garant bank «Kunlik»ni filialda umuman rasmiylashtirib bo'lmaydi — bular aynan maksimal 20 % stavkali ikki taklif. Qoida shunday: bank tanlov bersa, qulay versiyasini oling, stavka bitta. Lekin eng yuqori stavkalar va eng past kirish chegaralari alohida onlayn mahsulotlarda yashaydi.